Narodowy Program Mieszkaniowy, pakiet Mieszkanie Plus

27 września 2016 r. rząd przyjął Narodowy Program Mieszkaniowy – kompleksowy dokument określający główne działania polityki mieszkaniowej, które pozwolą na realizację 3 głównych celów:

  1. Zwiększenie dostępu do mieszkań dla osób o dochodach uniemożliwiających obecnie nabycie lub wynajęcie mieszkania na zasadach komercyjnych.
  2. Zwiększenie możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb mieszkaniowych osób zagrożonych wykluczeniem społecznym ze względu na niskie dochody lub szczególnie trudną sytuacją życiową.
  3. Poprawa warunków mieszkaniowych społeczeństwa, stanu technicznego zasobów mieszkaniowych oraz zwiększenie efektywności energetycznej.

Najważniejsze działania przewidziane w programie składają się na pakiet Mieszkanie Plus, obejmujący:

  1. Dostępne budownictwo na wynajem na gruntach samorządowych i Skarbu Państwa. Pilotażowe działania w zakresie tego filaru pakietu aktualnie prowadzi spółka BGK Nieruchomości S.A. Podmioty zainteresowane taką współpracą (samorządy gminne, deweloperzy, podmioty posiadające grunty pod zabudowę mieszkaniową) powinny kierować bezpośrednią ofertę współpracy w ramach tego działania do BGN – informacje szczegółowe: bgkn.pl.
  2. Społeczne budownictwo czynszowe.
    • wsparcie budownictwa komunalnego i chronionego. Państwo dotuje samorządy terytorialne oraz organizacje pożytku publicznego, które tworzą zasób mieszkaniowy dla osób najuboższych. Podmioty takie mogą się ubiegać o dofinansowanie części kosztów inwestycji (35-55% w zależności od rodzaju przedsięwzięcia), w wyniku której zostaną utworzone lokale socjalne, mieszkania komunalne, mieszkania chronione, noclegownie lub schroniska dla bezdomnych.
    • wsparcie budownictwa społecznego. Ze środków publicznych udzielane są dopłaty do oprocentowania kredytów i obligacji w ramach prowadzonego przez Bank Gospodarstwa Krajowego programu preferencyjnych kredytów dla towarzystwa budownictwa społecznego, spółdzielni mieszkaniowych i spółek gminnych.
    • Nowy instrument wsparcia dla gmin (mieszkania na wynajem) – bezzwrotna dotacja dla gmin na pokrycie 20% kosztów przedsięwzięcia realizowanego przez innego inwestora np. towarzystwo budownictwa społecznego.
  3. Wsparcie dla systematycznego oszczędzania na cele mieszkaniowe. MIB pracuje nad projektem ustawy wprowadzającej Indywidualne Konta Mieszkaniowe, na których będzie można gromadzić środki na realizację celów mieszkaniowych.

Co warto wiedzieć o programie Mieszkanie Plus

Kto może starać się o Mieszkanie Plus, jakie musi spełnić warunki potencjalny lokator?

Zasady tzw. kolejkowania zostaną określone ustawowo. Będą więc one takie same dla mieszkań budowanych we współpracy z samorządami oraz budowanych samodzielnie przez spółkę realizującą pilotaż programu Mieszkanie Plus, np. na gruntach będących w posiadaniu Skarbu Państwa. Jednak w przedsięwzięciach z udziałem samorządów, będą one miały znaczący wpływ na rekrutację najemców. To oczywiste, że będą one miały wpływ na to, komu i na jakich zasadach będą one wynajmowane. Kluczowym założeniem tego programu jest zapewnienie rodzinom stabilnych warunków do rozwoju, w tym posiadania większej liczby dzieci. W Polsce brakuje około miliona mieszkań, i jest to problem, który w pierwszym rzędzie dotyka rodzin wielodzietnych. Stąd na początkowym etapie realizacji programu Mieszkanie Plus, gdy liczba dostępnych mieszkań będzie z natury rzeczy ograniczona, istotnym kryterium będzie liczba posiadanych dzieci. Nic nie stoi na przeszkodzie, by wśród kryteriów znalazł się np. obowiązek rozliczania w danej gminie podatku dochodowego.

Jakie kryteria będzie stosował operator mieszkaniowy w przypadku większej liczby zgłoszeń osób zainteresowanych, niż liczba mieszkań?

Może się zdarzyć, że wiele rodzin wielodzietnych z danej gminy otrzyma w procesie rekrutacji identyczną liczbę punktów. W takim przypadku decyzja będzie należała do gminy, w oparciu o obowiązujący w niej program rozwoju budownictwa mieszkaniowego i prawo miejscowe. Ponadto samorządy doskonale wiedzą, jakie są ich potrzeby, np. czy zależy im na mieszkaniach absolwentów wyższych uczelni, czy dla pracowników powstających lub rozbudowywanych zakładów pracy.

Gdzie można zdobyć informację, czy na terenie interesującym obywatela powstają jakieś mieszkania z programu?

BGK Nieruchomości pracuje nad portalem internetowym, który będzie zawierał informacje o programie Mieszkanie Plus, ma powstać także infolinia, na której obywatel otrzyma kompleksową informację na temat programu.

Od kiedy i gdzie zaczną się zapisy na mieszkania?

Rekrutacją najemców będzie zajmował się samorząd, dlatego terminy będą zależały od harmonogramu inwestycji realizowanej w ramach programu „Mieszkanie Plus” na terenie danej gminy.

Czy w poszczególnych filarach konieczny będzie wkład własny (coś takiego jak partycypacja w TBS-ach)?

Zasadnicza różnica polega na tym, że inwestycje realizowane przez Towarzystwa Budownictwa Społecznego (TBS) wymagają od nich znacznego zaangażowania finansowego. TBS posiłkuje się bowiem z dużej mierze kredytem, a żeby go dostać, musi mieć odpowiedni wkład własny. Natomiast projekty programu Mieszkanie Plus mogą być realizowane z istotnie niższym wymaganym udziałem własnym TBS, czy gminy, a w szczególnych przypadkach nawet bez takiego udziału. Instrumenty stosowane w ramach programu pozwalają na większą elastyczność w finansowaniu inwestycji mieszkaniowych, komplementarność w finansowaniu infrastruktury towarzyszącej i w perspektywie zwiększenie podaży dostępnych cenowo mieszkań

Kto będzie dysponentem – mieszkań (będzie decydował o ich przydziale)?

Właścicielem mieszkań budowanych w ramach projektów pilotażowych będą spółki celowe funduszy inwestycyjnych, których aktywami ma zarządzać BGK Nieruchomości S.A. Zasadniczo koordynację i nadzór nad zarządzaniem zasobami mieszkaniowymi również sprawować ma BGK Nieruchomości S.A. W niektórych przypadkach, w szczególności przy realizacji wspólnych przedsięwzięć ze spółkami gminnymi, w tym Towarzystwami Budownictwa Społecznego (TBS), nie jest wykluczone powierzenie zarządzania stronie samorządowej.

Czy docelowo będzie można kupić mieszkania?

Tak, w opcji dojścia do własności całkowity kapitał spłacany w ratach czynszu będzie równy nakładom inwestycyjnym. Wraz z kolejną zapłaconą ratą będzie malała wartość kapitału pozostała jeszcze do spłaty, a z nią wielkość miesięcznych odsetek. Dzięki temu, przy zachowaniu stałej kwoty czynszu, coraz większa jej część będzie przeznaczana bezpośrednio na wykup mieszkania.

Jak będzie się kształtował czynsz?

Założeniem Mieszkania Plus jest to, żeby czynsze były niższe od obecnych stawek rynkowych. Ma to być możliwe, bo m.in. ze względu na skalę inwestycji, ich tańsze finansowanie oraz wykorzystanie nowoczesnych technologii, koszty budowy mają być niższe niż w przypadku zwykłych przedsięwzięć komercyjnych. Zakłada się, że koszt budowy mieszkania pod klucz będzie wynosił średnio 2,5–3,5 tys. zł za m kw. Od tych kosztów zależeć będą stawki czynszów, które zaplanowane są w wysokości 10–20 zł za m kw. plus koszty eksploatacji. Do tych kosztów dojdą rachunki za energię, wodę i ścieki.

Pomocne linki:

Kontakt:

e-mail: mieszkanieplus@poznan.uw.gov.pl

Autor: Joanna Klein, Marcin Karpiński
Data utworzenia: 30.03.2017
Ostatnia aktualizacja: Barbara Pietrzyk
Data aktualizacji: 16.08.2017 - 09:14