Polskie świadczenia rodzinne oraz świadczenia wychowawcze (500+)-procedury postępowania

Złożenie nowego wniosku o świadczenie

Osoba ubiegająca się o świadczenia rodzinne lub świadczenie wychowawcze (500+) powinna złożyć wnioski w urzędzie gminy lub miasta właściwym ze względu na miejsce jej zamieszkania.

Zmiana sytuacji rodziny w przypadku wydanej decyzji

W przypadku, gdy decyzja w sprawie świadczeń rodzinnych lub świadczenia wychowawczego została już wydana przez organ właściwy, a osoba uprawniona do świadczeń rodzinnych lub członek rodziny tej osoby przebywa poza granicami Polski, wnioskodawca jest obowiązany do niezwłocznego powiadomienia o tym organu wypłacającego świadczenia. Brak przekazania informacji o zmianie sytuacji rodzinnej, mającej wpływ na wypłacane świadczenia, może spowodować konieczność zwrotu pobranych świadczeń wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie.

Wniosek złożony w Polsce – pierwszeństwo do wypłaty świadczeń w Polsce

Po otrzymaniu przez Wielkopolski Urząd Wojewódzki w Poznaniu dokumentacji wnioskowej z gminy i ustaleniu, że w danej sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji, wojewoda wszczyna postępowanie w kwestii ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych oraz świadczenia wychowawczego. Wnioskodawca na każdym etapie postępowania ma możliwość zapoznawania się z aktami sprawy w siedzibie Wielkopolskiego Urzędu Wojewódzkiego
w Poznaniu.

Osoba składająca wniosek, nie mająca miejsca zamieszkania lub zwykłego pobytu albo siedziby w Polsce lub innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, jeżeli nie ustanowiła pełnomocnika do prowadzenia sprawy, zamieszkałego w Polsce, i nie działa za pośrednictwem konsula Rzeczypospolitej Polskiej, jest obowiązana wskazać w Polsce pełnomocnika do doręczeń (pełnomocnictwo do doręczeń), chyba że doręczenie następuje za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Pełnomocnikiem może być osoba fizyczna posiadająca zdolność do czynności prawnych. W razie niewskazania pełnomocnika do doręczeń, przeznaczone dla strony postępowania pisma pozostawia się w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia.

Jeżeli to konieczne, wojewoda wzywa wnioskodawcę do nadesłania w określonym terminie dokumentów niezbędnych do rozpatrzenia wniosków o świadczenia rodzinne oraz świadczenie wychowawcze. Na podstawie zgromadzonej dokumentacji oraz zgodnie z przepisami o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, wojewoda wydaje decyzje w sprawie świadczeń rodzinnych oraz świadczenia wychowawczego oraz informuje o jej treści gminę, wnioskodawcę oraz właściwą instytucję zagraniczną.

W przypadku wydania decyzji:

  • przyznającej prawa do świadczeń rodzinnych lub świadczenia wychowawczego w Polsce, instytucja zagraniczna może wypłacić dodatek dyferencyjny – czyli różnicę między wysokością polskich świadczeń, a wysokością świadczeń zagranicznych,
  • odmawiającej prawa do świadczeń rodzinnych lub świadczenia wychowawczego w Polsce, instytucja zagraniczna powinna wypłacić zasiłek rodzinny w pełnej wysokości.

W przypadku niedostarczenia dokumentów  w  wyznaczonym terminie, wnioski pozostawia się bez rozpatrzenia. Skutkować to może wszczęciem postępowania w sprawie nienależnie pobranych świadczeń (jeżeli wcześniej za ten okres były już wypłacone świadczenia w gminie).

W przypadku wydania decyzji odmawiającej w sprawie świadczeń, które zostały już wypłacone, wojewoda wydaje decyzję w sprawie zwrotu świadczeń nienależnie pobranych wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie. Po uzyskaniu informacji z gminy o uregulowaniu należności, wojewoda informuje o tym fakcie instytucję zagraniczną.

Jeżeli zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji rodziny organ, który wydał decyzję w sprawie nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych (wojewoda) może umorzyć kwotę nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych łącznie z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w całości lub w części, odroczyć termin płatności lub rozłożyć płatność na raty.

Wniosek złożony w Polsce – pierwszeństwo do wypłaty świadczeń za granicą

W stosunku do nowych, nierozpatrzonych wniosków przesłanych przez gminę
do Wielkopolskiego Urzędu Wojewódzkiego, wojewoda ustala, czy mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Jeżeli w danej sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji a Polska nie jest krajem właściwym do wypłaty świadczeń rodzinnych oraz świadczenia wychowawczego na zasadzie pierwszeństwa, to wojewoda:

  • przekazuje wnioski złożone w Polsce do instytucji właściwej państwa członkowskiego, której ustawodawstwo ma zastosowanie z tytułu pierwszeństwa w celu rozpatrzenia,
  • informuje o tym fakcie wnioskodawcę.

Po spełnieniu warunków uprawniających do świadczeń rodzinnych za granicą, zagraniczna instytucja właściwa powinna przyznać pełną kwotę należnego tam zasiłku rodzinnego.

W przypadku wniosków, w stosunku do których zostały już wypłacone świadczenia rodzinne oraz świadczenie wychowawcze, a Polska nie jest państwem właściwym na zasadzie pierwszeństwa, wojewoda jest zobowiązany do wydania decyzji w sprawie zwrotu świadczeń nienależnie pobranych wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie.

Wniosek złożony za granicą – pierwszeństwo do wypłaty świadczeń w Polsce

W przypadku ustalenia przez instytucję zagraniczną, że Polska jest państwem właściwym do wypłaty świadczeń rodzinnych na zasadzie pierwszeństwa wniosek, który został złożony w instytucji zagranicznej, zostaje przekazany przez tę instytucję wojewodzie celem rozpatrzenia. Wówczas wojewoda:

  • informuje zainteresowanego o wpłynięciu wniosku z instytucji zagranicznej oraz o konieczności rozpatrzenia ww. wniosku zgodnie z ustawodawstwem polskim,
  • przesyła druk polskiego wniosku o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego wraz z wezwaniem o uzupełnienie wymaganych dokumentów. W przypadku złożenia wniosku za granicą po 1 kwietnia 2016 r. wojewoda prześle dodatkowo druk wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego,
  • wojewoda wydaje decyzje w sprawie świadczeń rodzinnych oraz świadczenia wychowawczego oraz informuje o jej treści gminę, wnioskodawcę oraz właściwą instytucję zagraniczną.

W przypadku wydania decyzji:

  • przyznającej prawa do zasiłku rodzinnego lub świadczenia wychowawczego w Polsce, instytucja zagraniczna może wypłacić dodatek dyferencyjny – czyli różnicę między wysokością polskich świadczeń, a wysokością świadczeń zagranicznych,
  • odmawiającej prawa do zasiłku rodzinnego lub świadczenia wychowawczego w Polce, instytucja zagraniczna powinna wypłacić zasiłek rodzinny w  pełnej wysokości.

W przypadku niedostarczenia polskich druków wniosków wraz z wymaganymi dokumentami w wyznaczonym terminie (30 dni), wnioski pozostawia się bez rozpatrzenia, a o zaistniałym fakcie informuje się instytucję zagraniczną.

Autor: Agnieszka Ruszkiewicz
Data utworzenia: 09.03.2018
Osoba publikująca: Barbara Pietrzyk
Data publikacji: 09.03.2018 - 09:17
Ostatnia aktualizacja: Barbara Pietrzyk
Data aktualizacji: 19.11.2018 - 08:00